ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

-ಲೇಖಕರು: ಎಲ್.ಪಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಬಾದಾಮಿ

ಈ ಲೇಖನದ ಆಡಿಯೋ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿ

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿದ ಮಾರನೇ ದಿನ ನನ್ನ ತರಗತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಟವನ್ನು ಆಡಿಸಿದೆ. ಅದು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನು,ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬಳಪ,ಕಂಪಾಸ್ ಬಾಕ್ಸ್, ಕೀ,ಕೀಚೈನು,ನಾಣ್ಯಗಳು, ಹಲವಾರು ತರಕಾರಿ-ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೀಗೆ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ಕೊಂಡು ಬಂದು ಬೇರೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವುದು ಆಟದ ನಿಯಮ. ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೋ ಅವರು ವಿನ್ನರ್. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರವೆಂದರೂ ಮೂವತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಬಹುಪಾಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಈ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ರೂಢಿಯಿಂದ,ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಕೀಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುವುದು,ಓದಿದ್ದು ನೆನಪಲ್ಲಿ ಉಳಿಯದೇ ಇರುವುದು,ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಉತ್ತರಿಸದೇ ಹೋಗುವುದು,ಹಿಂದೆ ಪಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಪದ್ಯ ಈಗ ನೆನಪು ಹಾರುವುದು, ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು….ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತ ಹೊರಟರೆ ಇವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ, ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಸ್ಮರಣೆಯ ನಷ್ಟವು ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಒಬ್ಬರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಲ್ಲದೆ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವಲಂಬನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. 2021 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 57 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಂತಹ ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತವಂತೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿವೃದ್ಧಿಗೆ,ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ- ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ದುಬಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕೆಲವು ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೊಡೋಣ.

ನಿತ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮ

ವ್ಯಾಯಾಮವು ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನಾವು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದೇವೆಂದೇ ಅರ್ಥ. ವ್ಯಾಯಾಮವು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಥವಾ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ವ್ಯಾಯಾಮ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಏಜಿಂಗ್ ಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. “ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಮೆದುಳಿನೊಳಗಿನ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಸುಕತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಏರೋಬಿಕ್ ವ್ಯಾಯಾಮವು ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ನಡಿಗೆ, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಈಜು ಮುಂತಾದ ಸರಳವಾದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳೂ ಸಹ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.

ಪೋಷಕ ಭರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ

ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇರುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೇ ಸರಿಯಾದ ಪೋಷಕ ಭರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು. ನಾವು ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು, ನೇರ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಆಹಾರವು ಮೆದುಳಿನ ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಹಸಿರು ಚಹಾ ಮತ್ತು ಜಲಸಸ್ಯ ಮಂಕೈ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಸಿರು-ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ಯಾಲೆಕ್ಟಿನ್ -9 ಮತ್ತು ಡೆಕೋರಿನ್‌ಗಳ ಮಟ್ಟ ಸರಿಸುಮಾರು ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು

ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್‌ನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒತ್ತಡವು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಮರಣ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ, ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳಂತಹ ಮೈಂಡ್‌ಫುಲ್‌ನೆಸ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಸುಖ ನಿದ್ರೆ

ಉತ್ತಮ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ, ಆದರೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೇ ಈ ಸುಖ ನಿದ್ರೆ. ಹೌದು, ಅದು ಸರಿ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಬೇಕು. ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಮೆದುಳು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯಾಗಲಾರದು, ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಕನಿಷ್ಠ 7 ರಿಂದ 9 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವುದು

ಅದನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಸವಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಡೆಯಲು ಹೋಗುವಾಗ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸರಳ ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವಂತಹ ಸರಳ ವಿಷಯಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಮೆದುಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯ ಜಾಲಗಳ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅನ್‌ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳನ್ನು,ಸುಡುಕೋ,ಪದಬಂಧ,ಚೆಸ್,ಪಝಲ್ಸ್ ಮುಂತಾದವನ್ನೂ ಸಹ ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.

ಹವ್ಯಾಸಗಳು

ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಬೇಸರ ಆವರಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು,ಹಾಡುವುದು, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು,ಕಥೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದು,ಬರೆಯುವುದು,ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಟ ಇಂತಹ ಹತ್ತು ಹಲವು ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದೆರಡು ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನಾದರೂ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಯಾಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚಿ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

Ads- Click the below image to buy T-Shirt